วันจันทร์ที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2555

การบูรณาการแก้ไขปัญหาครัวเรือนยากจน

ชื่อ-สกุล  นางมาลัย  วิเลปะนะ
ตำแหน่ง  นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ
สังกัด  สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอท่าตะเกียบ
เนื้อเรื่อง
อำเภอท่าตะเกียบ เป็นอำเภอที่ห่างไกลจากจังหวัดที่สุดและพื้นที่เป็นเขตป่าสงวน ประชาชนส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้าง  ในการจัดเก็บข้อมูล  จปฐ.  ปี  2554  ของตำบลท่าตะเกียบ  มีผู้ตกเกณฑ์ รายได้ต่ำกว่า  23,000 บาท  จำนวน 17 ราย อำเภอมีความประสงค์ที่จะยกระดับครัวเรือนเหล่านี้ให้พ้นเกณฑ์จึงบูรณาการกับส่วนราชการ อาทิ อบต. เกษตรอำเภอ กศน.ปกครอง  และพัฒนาชุมชน  ได้ร่วมกับครัวเรือนเป้าหมายที่ตกเกณฑ์ จัดทำแผนชีวิติร่วมกัน  และในขณะนี้ อบต.ท่าตะเกียบได้ให้ความรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียง และสนับสนุนเครื่องมือประกอบอาชีพ และเมล็ดพันธ์ผัก   
ขุมความรู้
  • หน่วยงานภาคี  และเอกชน  ได้เห็นความสำคัญที่จะยกระดับครัวเรือน  จำนวน  17   ครัวเรือน ที่ตกเกณฑ์ให้พ้นเกณฑ์รายได้  23,000  บาท   ร่วมกันให้ความรู้  และสนับสนุนงบประมาณให้ครัวเรือนเป้าหมาย
  • มีการแต่งตั้งทีมงานในหน่วยงานภาคี และเอกชน  ร่วมกันออกเยี่ยม จัดทำแผนชีวิต และติดตาม
  • ภาคเอกชน โดย พนักงานบริษัท ออริจิ้น อิซึ่นเพ้น จำกัด มหาชน ได้ร่วมบริจาคเงินสมทบเพื่อซื้อพันธุ์หมูและเครื่องซักผ้า  เป็นเงิน  4,700  บาท  มอบครัวเรือนเป้าหมาย จำนวน 2 ครัวเรือน
แก่นความรู้
  • หน่วยงานราชการ และเอกชน ให้ความร่วมมือทุกขั้นตอนในการจัดทำแผนชีวิต 
  • ผู้นำชุมชนให้ความสำคัญกับครัวเรือนเป้าหมาย 
  • คนในชุมชนมีความเอื้ออาทรต่อกัน 
  • คนในชุมชนมีความสามัคคีร่วมแรงร่วมใจ 
  • ครัวเรือนเป้าหมายเต็มใจและให้ความร่วมมือในการจัดทำแผนชีวิต

วันอาทิตย์ที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2555

เทคนิคการขับเคลื่อนศูนย์เรียนรู้ชุมชน

ผมได้มีโอกาสทำงานดูแลเรื่องการขับเคลื่อนศูนย์เรียนรู้ชุมชน มาตั้งแต่ปี 2552 ดังนั้น ในวันนี้จะขอถอดบทเรียนมาเล่าสู่กันฟัง หวังว่าจะเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่ศึกษาในเรื่องนี้บ้างตามสมควรนะครับ...
 ลักษณะความยากของงาน
          ต้องชี้แจงให้เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนรู้และเข้าใจ...
          ต้องชี้แจงให้ผู้นำชุมชนและประชาชนรู้และเข้าใจ...
          ต้องทำให้ชาวบ้านตระหนักถึงผลดีและอยากทำ...
          ต้องเฟ้นหาสถานที่และแหล่งเรียนรู้ที่ดี น่าสนใจ...
          ต้องกระตุ้นคณะกรรมการให้ขับเคลื่อนกิจกรรม...
          ต้องแปลงความเป็นนามธรรมให้เป็นรูปธรรม...

วิธีการแก้ไขปัญหาให้ประสบความสำเร็จ
          ประชุมชี้แจงแก่เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน...
          ประชุมชี้แจงแก่ผู้นำชุมชนและประชาชนในพื้นที่ดำเนินการ...
          แต่งตั้งคณะกรรมการศูนย์ฯ ที่ปรึกษา และทำความเข้าใจบทบาทหน้าที่...
          ร่างระเบียบข้อบังคับ...
          กำหนดแผนปฏิบัติการ ให้มีทั้งง่ายเพื่อเกิดกำลังใจและยากเพื่อความท้าทาย...
          กำหนดสถานที่ ปรับปรุงการแสดงข้อมูล...
          กำหนดแหล่งเรียนรู้ ครัวเรือนต้นแบบ ให้มีหลายแห่งและหลากหลาย...
          ถอดบทเรียนองค์ความรู้...
          จัดทำสื่อเอกสาร วีดิทัศน์ ป้ายประชาสัมพันธ์...
          จัดกิจกรรมตามแผนปฏิบัติการ...
          จัดกิจกรรมเวทีประชาคม มีทั้งการประชุมและให้ความรู้ด้านต่างๆ...
          หาจุดเด่นของศูนย์เป็นจุดขาย...

ทักษะและความรู้ที่ใช้ในการแก้ไขปัญหา
          ทักษะการพูดคุยสื่อสาร โน้มน้าวใจ
          ทักษะการจัดแสดงข้อมูล...
          ทักษะการจัดเวทีประชาคม...
          ทักษะการเป็นวิทยากรกระบวนการ...
          ทักษะการประชาสัมพันธ์...

สุรเดช  วรรณศิริ
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดฉะเชิงเทรา
โทร.038-511239

เทคนิคการจัดรายการวิทยุ

ผมจัดรายการวิทยุมานานหลายปีแล้ว ตั้งแต่ปี 2541 จนถึงปัจจุบัน ดังนั้น วันนี้จะขอถอดเรียนเกี่ยวกับการจัดรายการวิทยุไว้ให้ท่านที่ต้องการศึกษาหาความรู้ในเรื่องนี้ ได้นำไปใช้ประโยชน์กันครับ...


ลักษณะความยากของงาน
          การจัดรายการวิทยุต้องมีความราบรื่น นุ่มนวล น่าฟัง
          ต้องสื่อสารกับผู้ฟังให้เกิดความรู้ความเข้าใจ
          ได้รับประโยชน์ทั้งสาระและความบันเทิง...
          ผู้จัดรายการต้องมีทักษะการพูดสื่อสารที่ดี...
          และสามารถใช้เครื่องมือเทคโนโลยีในห้องส่งวิทยุได้...

วิธีการแก้ไขปัญหา
          ฟังรายการวิทยุที่ชอบหรือรายการยอดนิยม...
          ประยุกต์ใช้และดัดแปลง...
          ออกแบบรายการ กำหนดเป้าหมาย กลุ่มผู้ฟัง วิธีการ ช่วงเวลา...
          ขอเวลาจัดรายการจากสถานีวิทยุ เน้นที่ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย...
          เวลาจัด พูดให้ชัด ออกจากใจ จริงใจ เหมือนคุยกับเพื่อน...
          ใส่เอกลักษณ์เฉพาะตัวเข้าไป...
          เตรียมเรื่อง...เตรียมเพลง...
          ฝึกใช้เครื่องมือในห้องส่ง...
          เชื่อมั่นตนเอง...
          ออกเสียงตัว ร ล ตัวควบกล้ำให้ถูกต้อง...
          จัดรายการสด ดีกว่าใช้การบันทึกเสียง...
          ผ่านการอบรมผู้จัดรายการและสอบผู้ประกาศได้จะดีมาก...

ทักษะและความรู้ที่ใช้ในการแก้ไขปัญหา
          ทักษะการพูดคุยสื่อสาร
          ทักษะการใช้ไมค์และเครื่องมือเทคโนโลยีในห้องส่งวิทยุ...
          ทักษะการใช้โปรแกรมบันทึกเสียงและตัดต่อ...กรณีต้องบันทึกเสียง...
          ความรู้เกี่ยวกับงานพัฒนาชุมชน
          ความรู้เกี่ยวกับจิตวิทยาผู้ฟัง อย่าพูดวกวน อย่าพูดชวนง่วงนอน...

สุรเดช  วรรณศิริ
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดฉะเชิงเทรา
โทร.038-511239

วันเสาร์ที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2555

ข้อคิดนักจัดการความรู้

1. ความรู้ไม่ใช่ทองคำ....เปรียบเหมือนนมมากกว่า
หมายความว่า ความรู้มีค่าเหมือนทองคำ แต่ถ้าอมพนำก็จะเน่าเสีย

2. คุณไม่สามารถเอาชนะได้ ถ้าคุณไม่รู้ว่ากฎเปลี่ยนแปลงไปแล้ว
หมายความว่า อย่ายึดติดกับทัศนคติและพฤติกรรมเดิมๆ ที่เราได้เรียนรู้มา

3. ความรู้ไม่ใช่อำนาจ...การแบ่งปันความรู้ต่างหากคืออำนาจ
หมายความว่า การเก็บงำความรู้ไว้เพราะกลัวว่าตนจะเสียอำนาจ
จริงๆ แล้วยิ่งเก็บความรู้นั้นไว้ คุณยิ่งไม่มีค่าต่อองค์กรเลย
ถ้าคุณรู้ มีประสบการณ์มากก็ยิ่งต้องเป็นพี่เลี้ยงให้กับคนใหม่ๆ หรือคนรุ่นใหม่ให้ได้ศึกษา และเรียนรู้จากประสบการณ์ของคุณ

4. ไม่มีใครรู้ทุกอย่าง ดังนั้นจึงไม่มีใครสามารถเอาชนะได้ด้วยตัวคนเดียว
เพราะ ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงเร็วมากจนไม่มีใครคนใดคนหนึ่งคำตอบคำถามได้ทุกเรื่อง

5. คำตอบที่ถูกต้องต่อความท้าทายทุกอย่าง มีมากกว่าหนึ่งคำตอบเสมอ
ความคิดที่หลากหลายมีความสำคัญ ยิ่งรวบรวมข้อมูลได้มาก โดยเฉพาะข้อมูลที่ขัดแย้งกัน
ยิ่งทำให้วิธีแก้ปัญหามีความสร้างสรรค์มากขึ้น

6. ถ้าคุณล้มเหลวและไม่เรียนรู้จากมัน ทุกคนจะยังคงพ่ายแพ้
จงกล้าพอที่จะบอกเพื่อนร่วมทีม จะทำให้ความผิดพลาดของคุณเป็นข้อมูลที่มีค่า
ที่จะนำมาใช้เพื่อความแข็งแกร่งขึ้น

 
7. ถ้าคุณชนะและไม่ยอมบอกผู้อื่นว่าคุณชนะได้อย่างไร ทุกคนก็จะยังพ่ายแพ้
การแบ่งปันความรู้ ทำให้ผู้อื่นได้เรียนรู้ที่จะประสบชัยชนะ
เรื่องราวของการประสบชัยชนะ สำคัญกว่าตัวชัยชนะ

8.ทุกคนมีความรู้ความสามารถที่จะช่วยเหลือกันได้ ต่อให้พวกเขาไม่รู้ตัวว่ามีก็ตาม
เราจะค้นพบความสามารถของตนเมื่อเราลงมือทำจริงๆ
คุณไม่สามารถบอกได้ว่า เมื่อไหร่ที่คุณจะมอบความคิดซึ่งอาจจะมีความสำคัญให้กับผู้อื่น 
ดังนั้น การทำงานร่วมกันเป็นทีมมีความสำคัญมาก

9.อย่ากลัวที่จะไว้ใจกันและกัน

10.อย่ากลัวที่จะไว้ใจตัวเอง 

สุรเดช  วรรณศิริ
นักวิชาการพัฒนาชุมชน
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดฉะเชิงเทรา

วันพุธที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555

เทคนิคการแบ่งกลุ่มให้รวดเร็ว

พวกเราพัฒนากรมักต้องทำงานโดยวิธีการแบ่งกลุ่มเพื่อระดมสมองอยู่บ่อย ๆ ปัญหาคือ เราจะแบ่งอย่างไรให้เหมาะสมและรวดเร็ว เพราะถ้าช้าก็จะเสียเวลาไปกับการแบ่งกลุ่มมากเกินไป แทนที่จะได้เนื้อหาสาระมากขึ้น
วิธีการที่ผมใช้แบ่งกลุ่มคน มีหลายวิธีครับ แล้วแต่กลุ่มเป้าหมายและความจำเป็น เช่น
1. ให้นับเลข สมมุติว่าต้องการแบ่งเป็น 5 กลุ่ม ก็ให้ผู้เข้าประชุมนับเลข 1 ถึง 5 เรื่อยไปจนครบทุกคน ใครนับหมายเลข 1 ไปอยู่กลุ่มที่ 1 ใครนับหมายเลข 2 ไปอยู่กลุ่มที่ 2 จนครบ 5 กลุ่ม วิธีนี้ใช้กับกลุ่มเป้าหมายที่นั่งหรือยืนเป็นแถวอยู่แล้วจะสะดวกดี
2. แจกลูกอม สมมุติต้องการแบ่งเป็น 5 กลุ่ม ก็ให้เตรียมลูกอมไว้ 5 ชนิด ๆ ละเท่ากัน และเท่าจำนวนผู้เข้าประชุมทั้งหมด เมื่อผู้เข้าประชุมเข้าห้อง เราก็แจกลูกอม แล้วให้เขาเก็บไว้ เมื่อถึงเวลาแบ่งกลุ่ม ก็แบ่งตามสีหรือชนิดของลูกอมที่เขาได้รับ วิธีนี้จะแบ่งกลุ่มเมื่อไรก็ได้ ไม่จำเป็นต้องยืนหรือนั่งเป็นแถว
3. แบ่งตามวันเกิด วิธีนี้เป็นการแบ่งกลุ่มแบบหลวม ๆ พอให้เป็นกลุ่มขึ้นมาเท่านั้น เนื่องจากอาจต้องการความรวดเร็ว เราก็แบ่งตามวันเกิดไปเลย จะแบ่งกี่กลุ่มก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็น 7 กลุ่ม ให้เราสังเกตดูว่าวันไหนมีจำนวนคนเกิดน้อย จะให้เอาคนมารวมกันก็ได้ ข้อเสียของวิธีนี้ คือ ได้จำนวนที่ไม่เท่ากัน และบางคนไม่เข้ากลุ่มตามวันเกิด
4. แบ่งเองตามการคาดคะเน วิธีนี้เป็นการแบ่งกลุ่มแบบหลวม ๆ และต้องการความรวดเร็วมากๆ เราอาจแบ่งเองก็ได้ เช่น ผู้เข้าประชุมนั่งอยู่ในห้องที่มีช่องทางเดินระหว่างกลาง มีแถวทั้งหมด 10 แถว เราอาจแบ่งกลุ่มเป็น 2 กลุ่ม คือ ซ้าย,ขวา หรือแบ่งเป็น 4 กลุ่ม คือ กลุ่มละ 2 แถว หรือ 5 แถวบนด้านซ้าย ,5 แถวบนด้านขวา ,5 แถวล่างด้านซ้าย และ 5 แถวล่างด้านขวา
5. แบ่งโดยจัดรายชื่อให้มีคุณสมบัติคล้ายกัน บางทีเราต้องแบ่งกลุ่มโดยต้องการกลุ่มเป้าหมายที่มาจากต่างที่กัน มีผู้หญิง ผู้ชาย ในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน หรือต้องการคนที่มีคุณสมบัติบางประการในทุกกลุ่ม ถ้าเป็นอย่างนี้ ต้องใช้เวลาจัดรายชื่อเอาเองครับ ต้องดูคุณสมบัติแต่ละคน แล้วค่อยคัดออกมาอยู่แต่ละกลุ่ม วิธีนี้จะเสียเวลานิดหน่อย แต่ก็ได้คุณสมบัติที่เราต้องการครับ...
นี่คือวิธีการที่ผมใช้ในการแบ่งกลุ่มอยู่บ่อยๆ วิธีการอื่นก็มี แต่ผมไม่ค่อยได้ใช้ครับ...

สุรเดช วรรณศิริ
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดฉะเชิงเทรา
โทร.038-511239

วันพฤหัสบดีที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555

การจัดทำแผนงาน/โครงการตามแผนพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัด

เรื่องนี้เป็นการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับการขาดแคลนงบประมาณดำเนินงานภายใต้ยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชน เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อช่วงเดือนกันยายน 2552 ถึงพฤษภาคม 2553 สถานที่เกิดเหตุการณ์ คือ สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดฉะเชิงเทรา เรื่องมาอยู่ว่า...

การจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดนับว่าเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการปฏิบัติงานในส่วนของสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดในการขับเคลื่อนนโยบายตามยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชนให้ประสบผลสำเร็จ จากผลกระทบในเรื่องของการจัดสรรงบประมาณที่กรมฯ ได้รับการจัดสรรลดลงทุกปี จึงเป็นปัญหาอุปสรรคต่อการดำเนินงานในระดับพื้นที่ในการขับเคลื่อนนโยบายกรมฯ นโยบายกระทรวงให้ประสบผลสำเร็จ การแสวงหาโอกาสการเข้าถึงแหล่งงบประมาณจึงเป็นเรื่องสำคัญ การสอดแทรกแผนงาน/โครงการเข้าไปบรรจุอยู่ในแผนพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัด จึงเป็นเรื่องที่ต้องเร่งดำเนินงาน เพราะนั่นหมายถึง การมีงบประมาณในการทำงาน การขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาล กระทรวง กรมฯ และจังหวัดในประสบผลสำเร็จ

การขับเคลื่อนแผนงาน/โครงการที่สำคัญให้เข้าบรรจุอยู่ในแผนพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัด ไม่ได้หมายถึงการเขียนแผนงาน/โครงการส่งสำนักงานจังหวัดให้บรรจุเข้าไว้ในแผนพัฒนาจังหวัดเท่านั้น แต่หมายถึงแผนงาน/โครงการที่ทำขึ้นนั้นจะต้องมีการวิเคราะห์ถึงต้นทุนที่ลงไปกับผลที่จะได้รับว่าคุ้มทุนหรือไม่ นอกจากนั้น ยังต้องรู้และเข้าใจในวิสัยทัศน์จังหวัด เข้าใจในยุทธศาสตร์จังหวัดว่าต้องการอะไร วิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์กรมฯ วิสัยทัศน์สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด และยุทธศาสตร์สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด สอดรับกับวิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์หรือไม่ ดังนั้น การจะทำให้แผนงาน/โครงการที่เขียนได้รับการตอบสนอง กลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชนจังหวัดจึงต้องพยายามแสดงวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ ทั้ง 3 ส่วน ให้มีความสอดรับและมีความเชื่อมโยงกันให้ได้ เพื่อสะดวกต่อการเขียนแผนงาน/โครงการ ขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากแผนพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัดในแต่ละปี

ดังนั้น นักวิชาการกลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชนทุกคน ต้องมีพื้นฐานองค์ความรู้เกี่ยวกับวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ ของจังหวัด/กรมฯ/และสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดอย่างละเอียดลึกซึ้ง เพื่อนำองค์ความรู้มาใช้ในการจัดทำแผนงาน/โครงการ เสนอขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากแผนพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัดได้ ประการสำคัญต้องตอบให้ได้ว่าแผนงาน/โครงการที่ทำนั้นตอบสนองยุทธศาสตร์/ตัวชี้วัดอะไร และจะส่งผลต่อความสำเร็จของวิสัยทัศน์ได้อย่างไร

กลยุทธ์ในการจัดทำแผนงาน/โครงการ
1. ศึกษาการเขียนแผนงาน/โครงการ ที่มีประสิทธิภาพ
2. ศึกษาวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์
3. ศึกษากรอบระยะเวลาการจัดทำแผนงาน/โครงการ

แนวคิด ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง
1. พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ พ.ศ. 2551
2. พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 7) พ.ศ.2550
3. การติดตามผลและการประเมินผลด้วยเครื่องมือ
PART

นายอรชุน ธิวรรณลักษณ์
หัวหน้ากลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชน
รักษาราชการแทนพัฒนาการจังหวัดฉะเชิงเทรา
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดฉะเชิงเทรา